Իրանը խնայում է Թուրքիային՝ ռազմական հարձակումների շարքին ավելացնելով ռիսկային քայլ

Իրանը խնայում է Թուրքիային՝ ռազմական հարձակումների շարքին ավելացնելով ռիսկային քայլ

Իսրայելի և ԱՄՆ-ի հարձակումներին պատասխանելու համար Իրանը հարվածներ է հասցրել տարածաշրջանում տեղակայված ամերիկյան օբյեկտներին, սակայն մինչև հիմա խնայել է Թուրքիային։ Այս քայլը վերլուծաբանները համարում են «բարձրարժեք ռազմավարական արկածախնդրություն», որը կարող է ունենալ աղետալի հետևանքներ։

Հակամարտության սկսվելուց ի վեր Թեհրանը հրթիռներ և անօդաչու թռչող սարքեր է արձակել Մերձավոր Արևելք, հարվածելով Իսրայելին, Իրաքին, Հորդանանին և Պարսից ծոցի բոլոր վեց պետություններին՝ նպատակ ունենալով հարվածել ԱՄՆ-ի օբյեկտներին։ Թեև Իրանի հարվածների թիրախում հայտնվել են տարածաշրջանի բազմաթիվ երկրներ, Թուրքիան մնացել է խնայված։

Թեև երկրի տարածքում գտնվում են մի քանի բարձր զգայուն օբյեկտներ, որտեղ տեղակայված են ամերիկյան զորքերի ներկայացուցիչներ, Իրանը դրանցից չի հարվածել։ Դրանցից մեկը Ինջիրլիքն է՝ Ադանա քաղաքի հարավում գտնվող ՆԱՏՕ-ի կարևոր ավիաբազան, որն ամերիկյան ուժերն օգտագործում են արդեն տասնամյակներ շարունակ։ Մեկ այլ բազա է Քյուրեջիքը՝ կենտրոնական Թուրքիայում տեղակայված բազա, որտեղ գործում է ՆԱՏՕ-ի վաղ նախազգուշացման համակարգ, որը կարող է հայտնաբերել իրանական հրթիռների արձակումները։

Թեև Անկարան կտրականապես հերքում է, որ ռադարի տվյալները երբևէ օգտագործվել են Իսրայելին օգնելու համար, դրա առկայությունը ինքնին նյարդայնացնում է Թեհրանին։

Վաշինգտոնում գտնվող Մերձավոր Արևելքի ինստիտուտի ներկայացուցիչ Գյոնուլ Թոլը նշել է, որ ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրի՝ Թուրքիայի նման երկրի վրա հարձակումը Իրանի համար ավելի ռիսկային արկածախնդրություն կլինի։

Անկարայի համալսարանի Իրանի հարցերով փորձագետ Արիֆ Քեսքինը նշել է, որ Թուրքիայի դեմ ուղղակի ռազմական գործողությունները կարող են Անկարայի կողմից փոխադարձ արձագանք առաջացնել, ինչը կարող է հակամարտությունը դուրս մղել վերահսկողությունից։ Նա նաև նշել է, որ ՆԱՏՕ-ի կոլեկտիվ պաշտպանության մեխանիզմների ակտիվացումը կբարձրացնի նման քայլի ռազմավարական արժեքը։

Իրանական հետազոտությունների կենտրոնի (IRAM) տնօրեն Սերհան Աֆաջանը հավելել է, որ Իրանը ո՛չ ռազմավարական շահ ունի, ո՛չ էլ մտադրություն հարվածել Թուրքիայի տարածքին։ Նա նշել է, որ նման քայլի ռիսկերը Թեհրանի համար չափազանց բարձր կլինեն՝ թե՛ քաղաքական, թե՛ ռազմական առումով։

Ավելին, դա կարող է զրկել Իրանին բանակցությունների իր վերջին հնարավոր ուղիներից մեկից, քանի որ Անկարան շարունակում է դիտարկվել որպես հնարավոր միջնորդ լարվածության թուլացման և դիվանագիտական ​​կարգավորման համար։

Թուրքիան ակտիվորեն օգտագործում է կուլիսային դիվանագիտական ​​ալիքները՝ փորձելով կանխել ռազմական էսկալացիան, սակայն շաբաթ օրվանից ի վեր ձգտում է չեզոք դիրքորոշում պահպանել։ Նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հայտարարել է, որ «խորապես մտահոգված է» հարվածներով՝ միաժամանակ դատապարտելով Իրանի պատասխան գործողությունները և խոստանալով ակտիվացնել դիվանագիտական ​​ջանքերը։

Ըստ փորձագետների՝ Իրանի որոշումը՝ չհարվածել Թուրքիային, բարի կամքի դրսևորում չէ, այլ՝ բարդ, բազմաշերտ ռազմավարական հաշվարկի արդյունք։ Անկարան մնում է Թեհրանի համար «ծայրահեղ կարևոր դիվանագիտական ​​գործոն», որը կարող է կարևոր դեր խաղալ ճգնաժամի կառավարման գործընթացում։